BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Evrim ŞENCAN GÜRTUNCA
MİLLİ MÜCADELEDE MARDİN
 
Bu bildiride Millî Mücadele döneminde Mardin’in işgal edilmeye çalışılması ve bu işgalin önlenmesi için alınan tedbirler Nutuk’tan ve Vatan Gazetesinin 1953 yılında basılan Mardin Özel İlavesinden istifade edilerek anlatılmaktadır. Gazetede verilen bilgileri teyit amacıyla, konu ile ilgili yapılan diğer çalışmalara da başvurulmuştur. Millî Mücadele döneminde İngilizler Nüel (Noel), Fransızlar ise Norman önderliğinde bölgeyi işgal etmek istemişler; dayanak olarak ise Sevr Antlaşmasını göstermişlerdir. Diğer yandan, Urfa, Antep ve Maraş’ta çarpışmaların devam etmesi ve Fransızların burayı Suriye’nin bir bölgesi saymasıyla, Mardin’i kolaylıkla ele geçireceklerini düşünmüşlerdir. Bölgenin mıntıka komutanı Kenan Beyin önderliğindeki halkın desteği, bu bölgenin korunmasındaki en önemli faktör olmuştur. Diğer yandan, Atatürk önderliğinde toplanan Erzurum Kongresine iki kişi gönderilerek, bölgenin nasıl korunacağında dair yönlendirmeler alınmıştır. Vatandaşlar ayrıca bölgeyi korumak adına aktif harekete geçmişlerdir. Bildiride halkın Fransız işgaline karşı nasıl önlem aldığı ve bu uğurda gerçekleştirdikleri eylemleri anlatılacaktır. Bu eylemler öyle etkili olmuştur ki Norman, Mardin’e ayak bastıktan altı saat sonra bölgeden ayrılmak zorunda kalmıştır. Bildiride üzerinde durulacak bir başka konu Norman’ın sığındığı Amerikan Kolejidir. Zira Mardin, dönemin aktif misyoner teşkilatlarından olan American Board’un en önemli istasyonlarından biridir ve teşkilat, bölgede kurduğu okulu aracılığıyla kültürel misyonerliğe de devam etmektedir. Atatürk, Nutuk’ta, bölgede mücadele için Mardin’de kurulan beşinci tümenden ve misyoner teşkilatının kontrol altına alınması gerektiğinden söz etmektedir. Bildiride ayrıca, Yarbay Kenan, Eyüp Ulusay, Davut Ulusay, Hıdır Kümeli ve Abdürrezzak Bey gibi Mardin savunmasında aktif rol alan önemli kişilerden de söz edilecektir. Bu bilgiler ışığında, Mardin’de sıcak çarpışma çıkmadan işgalin nasıl önlendiği ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Mardin, Kurtuluş Savaşı, Millî Mücadele, Norman



 


Keywords: