BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Filiz GÖLPEK, Eda DİNERİ, Haluk KORKMAZ
YÜKSEKÖĞRETİMDE FIRSAT EŞİTLİĞİ VE YOKSULLUK
 
Literatürde eğitimdeki eşitsizliklerin, yoksulluğun en önemli belirleyicilerinden birini oluşturduğu ve eğitimdeki fırsat eşitsizliği ile gelir eşitsizliği arasında da güçlü bir korelasyon olduğu kabul edilmektedir. Yoksulluk, düşük eğitimle; düşük eğitim, düşük gelirle; düşük gelir de düşük sosyo-ekonomik statü ile yakından ilişkilidir. Ailelerin gelir düzeyleri, eğitim hizmetini satın alma olanağını farklılaştırmaktadır. Düşük gelir, ailenin düşük statüsünün ve eğitimin yarar sağlayacağına inandıkları halde çocuklarını okula göndermemelerini güçlü bir gerekçesini oluşturmaktadır. Bu nedenle, özellikle yükseköğretimde fırsat eşitliğinin sağlanması, bireylerin başta gelir düzeyini yükselterek yoksulluğun önlenmesinde önemli bir işlev görebilir. Araştırmada, Kilis İli’nde yoksulluk ve yükseköğretimde fırsat eşitliği ele alınmaktadır. Bu çerçevede, TÜİK (2018 yılı) verilerine göre, yoksulluk sınırı 7.113 TL olan Kilis İli’ndeki Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde kayıtlı öğrencilerin sosyal statüsü incelenmektedir. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 öğretim yılında kayıtlı 8.468; örneklemini ise, 400 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin sosyal statüsü ile ilgili 19 sorunun olduğu anket hazırlanmış, verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Araştırma verilerine göre, öğrencilerin çoğunluğu kız (%53), yaklaşık %44’ü 21 yaşından büyük, %73’nün ailelerindeki birey sayısı altıdan fazla, yaklaşık %68’inin okuyan kardeş sayısı üçten az; hem babalarının hem de annelerinin çoğunluğu ilkokul mezunu (sırasıyla %40 ve %42); çoğunun babası işçi (%21), anneleri de ev hanımıdır (%89) ve çoğunluğunun ikamet ettiği ev kendilerine aittir (%77). Öğrencilerin %80’inin aile geçimini baba sağlarken, yaklaşık %74’ünün ailelerinde bir çalışanı bulunmaktadır. Öğrencilerin %96’sı devlet okullarından mezundur ve Meslek Yüksekokulu’nda (%31,5) kayıtlıdır. Öğrencilerin çoğunluğu (%47) iki ve daha fazla kez girişlerinde okuduğu bölüme 1-5 tercih aralığında yerleşmiştir (%63). Öğrencilerin %64’ü iyi bir gelir ve gelecek elde etmek için öğretmenlik, tıp ve mühendislik okumak istemiş (%72); %41’i dershaneye giderek hazırlanmış ve %27’si de sınav için bir hazırlık yapmamıştır. Bu verilere göre, düşük sosyal statüdeki öğrencilerin çoğunluğunun meslek yüksekokullarında kayıtlı olduğu ve yoksulluk sınırı 7.113 TL olan Kilis İli’nde ikamet ettiği söylenebilir. Sonuçta ise, devletin yükseköğretimde fırsat eşitliğini sağlayıcı politikalar oluşturarak yoksulluğu önleyebileceği ifade edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Yükseköğretimde Fırsat Eşitliği, Düşük Sosyal Statü, Düşük Gelir



 


Keywords: